Üniversitede Bölüm Değiştirmek Nasıl Olur?
Üniversitede bölüm değiştirmek isteyen öğrencilerin karşısına temel olarak birkaç farklı seçenek çıkar:
Kurum içi yatay geçiş
Kurumlararası yatay geçiş
Merkezi yerleştirme puanı ile yatay geçiş (Ek Madde 1)
Çift anadal ve yandal gibi alternatif eğitim seçenekleri
Hangi yöntemin sizin için uygun olduğu; mevcut bölümünüze, hedeflediğiniz bölüme, üniversitenize, YKS puanınıza ve akademik başarı durumunuza göre değişebilir.
Bu nedenle bölüm değiştirmek isteyen öğrencilerin öncelikle kendi üniversitelerinin ve hedef üniversitenin güncel yatay geçiş ilanlarını incelemesi gerekir.
Kurum İçi Yatay Geçiş Nedir?
Kurum içi yatay geçiş, öğrencinin aynı üniversite içerisinde başka bir bölüme veya programa geçmesidir.
Örneğin:
Bir üniversitede İşletme bölümünde okuyan bir öğrenci, şartları sağlaması halinde aynı üniversitenin Yönetim Bilişim Sistemleri bölümüne geçiş için başvurabilir.
Ancak geçiş şartları her üniversite ve program için aynı olmayabilir.
Bazı programlarda öğrencinin akademik başarı durumu, kontenjan, merkezi yerleştirme puanı veya başka özel şartlar dikkate alınabilir.
Bu nedenle başvuru yapılacak üniversitenin güncel yatay geçiş yönetmeliği ve ilanı mutlaka incelenmelidir.
Kurumlararası Yatay Geçiş Nedir?
Kurumlararası yatay geçiş, öğrencinin bir üniversiteden başka bir üniversiteye geçmesidir.
Örneğin:
Ankara'da bir üniversitede Bilgisayar Mühendisliği okuyan öğrenci, şartları sağlaması halinde İzmir'deki başka bir üniversitenin Bilgisayar Mühendisliği programına yatay geçiş için başvurabilir.
Kurumlararası yatay geçişte genel olarak öğrencinin akademik başarısı ve ilgili programın kontenjanı önem taşır.
Başvuru şartları, kontenjanlar ve değerlendirme kriterleri üniversitelerin ilanlarına göre değişebilir.
Merkezi Yerleştirme Puanı ile Bölüm Değiştirme: Ek Madde 1
Bölüm değiştirmek isteyen öğrencilerin en çok merak ettiği yöntemlerden biri Ek Madde 1 kapsamında yatay geçiştir.
Bu yöntemde öğrencinin üniversiteye yerleştiği yıl aldığı merkezi yerleştirme puanı dikkate alınır.
Örneğin:
Bir öğrenci 2025 yılında YKS ile bir bölüme yerleşti ve kayıt oldu. Öğrencinin 2025 yılında aldığı ilgili merkezi yerleştirme puanı, geçmek istediği bölümün 2025 yılındaki taban puanına eşit veya daha yüksekse Ek Madde 1 kapsamında başvuru yapabilmesi mümkün olabilir.
Burada önemli nokta, bugünkü taban puanın değil, öğrencinin üniversiteye yerleştiği yıldaki puanların dikkate alınmasıdır.
Örnek
Diyelim ki:
Öğrencinin 2025 YKS puanı: 430
Hedef bölümün 2025 taban puanı: 425
Bu durumda diğer şartlar da sağlanıyorsa öğrenci Ek Madde 1 kapsamında başvuru hakkına sahip olabilir.
Ancak hedef bölümün 2025 taban puanı 450 ise yalnızca puan açısından bu yöntemle geçiş yapılamaz.
YKS Puanım Düşükse Bölüm Değiştirebilir miyim?
Bu sorunun cevabı hangi yatay geçiş yöntemini kullanacağınıza bağlıdır.
Ek Madde 1 kapsamında merkezi yerleştirme puanı önemli olduğu için hedef bölümün ilgili yıldaki taban puanını karşılamanız gerekir.
Ancak kurumlararası veya kurum içi yatay geçişte farklı değerlendirme kriterleri uygulanabilir.
Bu nedenle yalnızca YKS puanınıza bakarak “bölüm değiştiremezsiniz” demek doğru değildir.
Farklı Bir Bölüme Geçebilir miyim?
Evet, bazı durumlarda farklı bir bölüme geçiş mümkün olabilir.
Örneğin İşletme bölümünde okuyan bir öğrencinin başka bir üniversitenin veya aynı üniversitenin farklı bir programına geçmesi, ilgili yatay geçiş şartlarını karşılaması halinde mümkün olabilir.
YÖK'ün Ek Madde 1 uygulama ilkelerinde, öğrencilerin gerekli merkezi yerleştirme puanı şartını sağlamaları halinde ön lisans ve lisans programları arasında da geçiş yapabilecekleri belirtilmektedir.
Ancak özellikle başarı sıralaması şartı bulunan bölümlerde ve özel koşullu programlarda ayrıca ilgili şartların sağlanması gerekir.
Bölüm Değiştirince Aldığım Dersler Ne Olur?
Yeni bölüme geçtiğinizde daha önce aldığınız derslerin tamamının otomatik olarak sayılacağını düşünmemelisiniz.
Yeni bölüm, önceki derslerinizi içerik ve kredi açısından değerlendirebilir.
Bazı dersleriniz muafiyet kapsamında kabul edilebilirken bazı dersleri yeniden almanız gerekebilir.
Bu nedenle bölüm değiştirmeden önce:
“Kaç dersim sayılacak ve kaçıncı sınıftan devam edeceğim?”
sorusunu mutlaka hedef bölümün öğrenci işleri veya ilgili akademik birimiyle görüşün.
Bölüm Değiştirince Eğitim Sürem Uzayabilir mi?
Evet.
Yeni bölümde daha önce almadığınız zorunlu dersler bulunuyorsa bu dersleri tamamlamanız gerekebilir.
Bu durum bazı öğrencilerin eğitim süresinin uzamasına neden olabilir.
Örneğin üçüncü sınıfta bölüm değiştiren bir öğrencinin yeni bölümün birinci ve ikinci sınıfına ait bazı zorunlu dersleri alması gerekebilir.
Bu nedenle yalnızca “bölüme geçebilir miyim?” sorusunu değil, “geçtikten sonra mezuniyetim ne kadar gecikir?” sorusunu da değerlendirmek gerekir.
Yatay Geçiş İçin Ne Zaman Başvuru Yapılır?
Başvuru tarihleri üniversitelere ve yatay geçiş türlerine göre değişebilir.
Ek Madde 1 için YÖK'ün yayımladığı güncel uygulama ilkelerinde güz dönemi başvurularının 1–15 Ağustos tarihleri arasında alınmasına ilişkin düzenleme yer almaktadır. Ancak öğrencilerin ilgili yılın ve üniversitenin resmi duyurusunu mutlaka kontrol etmesi gerekir.
Çünkü üniversitelerin başvuru duyuruları, kontenjanları ve belge talepleri ayrıca takip edilmelidir.
Yatay Geçişte Kontenjan Önemli mi?
Evet.
Yatay geçiş başvurularında kontenjan önemli bir faktördür.
Örneğin belirli bir programa 10 kişilik kontenjan ayrılmış ve şartları sağlayan 50 öğrenci başvurmuşsa öğrenciler ilgili değerlendirme kriterlerine göre sıralanabilir.
Ek Madde 1 kapsamında da başvuru sayısının kontenjanı aşması halinde YÖK'ün uygulama ilkelerinde merkezi yerleştirme puanı daha yüksek adaylardan başlanarak kontenjan kadar adayın değerlendirilmesine ilişkin düzenleme bulunmaktadır.
Yatay Geçiş Yapınca Bursum Devam Eder mi?
Bu konuda özellikle vakıf üniversitelerinde dikkatli olmak gerekir.
Yatay geçiş sonrasında burs veya indirim durumunun nasıl uygulanacağı üniversitenin kendi koşullarına bağlı olabilir.
YÖK'ün Ek Madde 1 uygulama ilkelerinde vakıf yükseköğretim kurumlarında burs verilip verilmeyeceği konusunda kararın ilgili yükseköğretim kurumuna ait olduğu belirtilmektedir.
Bu nedenle geçiş yapmadan önce hedef üniversiteden ücret ve burs durumunu yazılı olarak öğrenmek faydalı olacaktır.
Bölüm Değiştirmek İsteyen Öğrenci Ne Yapmalı?
Bölümünüzün size uygun olmadığını düşünüyorsanız acele karar vermek yerine şu adımları takip edebilirsiniz:
1. Hedef bölümünüzü belirleyin.
Hangi bölümde okumak istediğinizi netleştirin.
2. Hedef bölümün taban puanını kontrol edin.
Özellikle Ek Madde 1 düşünüyorsanız üniversiteye yerleştiğiniz yılın puanlarını inceleyin.
3. Yatay geçiş şartlarını inceleyin.
Kurum içi, kurumlararası ve Ek Madde 1 seçeneklerini karşılaştırın.
4. Kontenjanları kontrol edin.
Hedef bölümde yatay geçiş kontenjanı olup olmadığını öğrenin.
5. Ders intibakını sorun.
Geçiş sonrasında hangi derslerin sayılacağını ve kaçıncı sınıftan devam edeceğinizi öğrenin.
6. Ücret ve burs durumunu öğrenin.
Özellikle vakıf üniversitelerinde bu konuya dikkat edin.
7. Üniversitenin resmi duyurusunu takip edin.
Başvuru tarihleri ve istenen belgeler için yalnızca güncel resmi duyuruları esas alın.
Bölüm Değiştirmek İsteyenlere Önemli Tavsiye
Bölümünüzü sevmediğinizi düşünüyorsanız bunun gerçekten bölümden mi yoksa üniversiteye alışma sürecinden mi kaynaklandığını anlamaya çalışın.
İlk birkaç haftada veya ilk dönemde yaşanan zorluklar, bölümün size kesinlikle uygun olmadığı anlamına gelmeyebilir.
Ancak hedeflediğiniz başka bir alan hakkında ciddi şekilde araştırma yaptıysanız ve uzun vadede kendinizi o alanda daha başarılı göreceğinize inanıyorsanız yatay geçiş seçeneklerini araştırmak mantıklı olabilir.
Karar vermeden önce hedef bölümün derslerini, mezunların çalışma alanlarını, iş imkanlarını ve eğitim süresini de inceleyin.
Sonuç
Üniversitede bölüm değiştirmek mümkündür, ancak bunun için uygulanabilecek yöntem ve şartlar öğrencinin durumuna göre değişir.
Kurum içi yatay geçiş, kurumlararası yatay geçiş ve Ek Madde 1 kapsamında merkezi yerleştirme puanı ile yatay geçiş öğrencilerin değerlendirebileceği seçenekler arasındadır.
Özellikle Ek Madde 1 düşünüyorsanız üniversiteye yerleştiğiniz yılki YKS puanınız ile hedef bölümün aynı yıldaki taban puanını karşılaştırmanız gerekir.
Unutmayın: Bölüm değiştirmek sadece bir “bölümden başka bir bölüme geçmek” değildir. Derslerin sayılması, eğitim süresinin uzayıp uzamayacağı, burs durumu ve mezuniyet şartları da karar verirken birlikte değerlendirilmelidir.
